Amsterdam/Den Haag, 5 juli 2018 – Ruim de helft van de overheidsmedewerkers vindt dat hun werk door nepnieuws moeilijker wordt. Daarnaast vinden ze dat hun organisatie hen te weinig ondersteunt om desinformatie te herkennen, terwijl ze daar wel behoefte aan hebben. Dat blijkt uit onderzoek onder 665 ambtenaren verricht door onderzoeksbureau I&O Research en communicatieadviesbureau Omnicom Public Relations Group (OPRG).

Ontkrachten of negeren?

Uit het onderzoek komt naar voren dat ambtenaren desinformatie als een probleem beschouwen. Niet alleen bemoeilijkt nepnieuws hun werk, ook vinden twee op de drie ondervraagden dat politici zich minder moeten laten beïnvloeden door de aandacht voor nepnieuws. Dit zou kunnen komen doordat ambtenaren anders minder tijd voor hun reguliere werkzaamheden overhouden. Daarnaast geeft slechts een derde van de respondenten aan echt nieuws en nepnieuws goed van elkaar te kunnen onderscheiden. Overheidsmedewerkers zijn het niet eens over de vraag hoe met desinformatie moet worden omgegaan. 41% geeft aan dat je nepnieuws het beste kunt ontkrachten, terwijl 37% juist aangeeft dat negeren de beste strategie is.

Weinig ondersteuning binnen overheid

Overheidsmedewerkers worden weinig ondersteund bij het omgaan met desinformatie. Een kwart van de ambtenaren geeft aan dat er geen aandacht voor desinformatie is binnen hun organisatie en 21% weet niet of dit het geval is. Gevraagd naar manieren waarop wél aandacht wordt gegeven aan het onderwerp noemen overheidsmedewerkers opvallend vaak gesprekken tussen collega’s onderling (74%), terwijl die informatie maar beperkt vanuit de organisatie zelf komt (15% noemt protocollen, 6% trainingen en nog eens 15% ‘anders’).

Ze hebben wel behoefte aan aandacht vanuit de organisatie: 43% wil dat er (veel) meer aandacht wordt besteed aan de manier waarop ze om kunnen gaan met nepnieuws en desinformatie. Slechts 3% vindt dat er (veel) minder aandacht nodig is.

Afzender bepaalt betrouwbaarheid

Een belangrijke manier om de betrouwbaarheid van informatie te bepalen is de afzender: 58% van de overheidsmedewerkers geeft aan dat de geloofwaardigheid afhangt van de organisatie of instelling van wie de informatie komt. Bijna de helft (49%) hecht er waarde aan of de informatie vanuit verschillende invalshoeken wordt belicht, terwijl 38% het belangrijk vindt of er een duidelijke bronvermelding is.

Wat betreft de betrouwbaarheid van informatiebronnen scoren wetenschappelijke bladen, rapporten van de (semi)overheid (zoals CBS of SCP), en nieuwsberichten in vakbladen hoog – respectievelijk 86%, 82% en 75% wordt als (zeer) betrouwbaar beoordeeld. Deze bronnen worden gevolgd door nieuwsberichten van publieke omroepen (72%), landelijke dagbladen (66%) en regionale dagbladen (54%). Traditionele media worden als betrouwbaarder dan social media ervaren, waarvan de betrouwbaarheid niet boven de 14% uit komt.

Over het onderzoek

Om voorbij de waan van de dag te gaan en het gesprek op basis van feiten te kunnen voeren hebben I&O Research en OPRG de handen ineengeslagen.

Begin 2018 hebben we onderzoek naar de impact van desinformatie uitgevoerd onder 665 ambtenaren en (bij wijze van controlegroep) 1.193 burgers. De geënquêteerde ambtenaren vormen een dwarsdoorsnede van de overheid in brede zin: ze werken bij ministeries, provincies en gemeenten, in diverse functies: adviserend, beleidsmatig en uitvoerend.

I&O Research is een onderzoeksbureau dat zich met beleidsgericht onderzoek bijdraagt aan beter onderbouwde keuzes van overheden. Omnicom Public Relations Group (OPRG) draagt bij aan de dialoog tussen klanten (onder meer bedrijven en belangenorganisaties) en de maatschappij, en zorgt voor het delen van informatie van zijn klanten met overheden, burgers en andere stakeholders. Naast het maatschappelijk belang is het dus ook voor onze eigen organisaties relevant dat informatie haar waarde niet verliest door het bestaan en de verspreiding van desinformatie.

Download het volledige onderzoek hier

I&O Research

I&O Research is een onafhankelijk, maatschappelijk betrokken onderzoeksbureau, met ervaring en expertise in de publieke sector. Onze nuchtere, gedegen en resultaatgerichte aanpak spreekt een snel groeiend aantal opdrachtgevers aan. Met 70 onderzoekers, analisten en adviseurs is I&O Research een van de grootste onderzoeksbureaus van Nederland voor de overheidssector. Met vestigingen in Amsterdam en Enschede staat I&O Research midden in de samenleving.

Omnicom Public Relations Group

Omnicom PR Group Nederland helpt bedrijven, overheidsinstellingen en non-profitorganisaties effectiever te communiceren. We zijn een collectief van drie wereldwijde netwerken in public relations en public affairs: FleishmanHillard, Ketchum en Porter Novelli. In Nederland werken we met bijna 50 getalenteerde communicatieconsultants vanuit Amsterdam en Den Haag, met een sterke focus op innovatie en een op samenwerking gerichte bedrijfscultuur.

Meer weten?
Voor meer informatie over het onderzoek, de resultaten of een gesprek met één van onze communicatie-experts, neem contact op via infonl@omnicomprgroup.com.